نگاه

جبهه فرهنگی

خاطرات جلیل طائفی، در تبریز رونمایی شد

«آپاراتچی» روایت زندگی پرماجرای یک فیلم‌ساز مردمی

آئین رونمایی از کتاب «آپاراتچی»؛ خاطرات شفاهی جلیل طائفی، عصر دوشنبه، سوم اردیبهشت 97 در مجموعه فرهنگی هنری بهشت برگزار شد.

این مراسم، با پخش مستند «مسیر هشت میلی‌متری» آغاز شد. این مستند به معرفی سوژه‌ی این کتاب و طرح بخشی از فعالیت‌های او اختصاص دارد.

  

* چهل سال بی‌توجهی به تاریخ‌نگاری فرهنگ و هنر انقلاب

روح‌الله رشیدی، نویسنده کتاب «آپاراتچی» اولین کسی بود که پشت میکروفن رفت. او با تبیین ضرورت تاریخ‌نگاری فرهنگ و هنر انقلاب گفت: وقتی از تاریخ‌نگاری فرهنگی انقلاب اسلامی سخن به میان می‌آید، طبعاً پای مردم به موضوع باز می‌شود. توده های رنج کشیدۀ مردم بودند که انقلاب را پیش بردند و به ثمر رساندند و پای مرارت ها و دشواری های حفظ انقلاب هم ایستادند. اگر بناست برای انقلاب اسلامی تاریخ نگاری شود، باید به سراغ همین مردم برویم. متأسفانه در طول چهل سال گذشته به این وجه از تاریخ‌نگاری انقلاب توجهی نشده است. جلیلی طائفی یکی از آن همان هزاران نفری است که عاشقانه در فضای فرهنگی انقلاب اسلامی کار کرده است.

مدیر دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی آذربایجان شرقی افزود در جستجوی عرصه‌های تاریخ‌نگاری هنری انقلاب، در لابه‌لای مصاحبه‌های تاریخ شفاهی مربیان پرورشی دهه‌ی شصت اسم یک فیلم را بارها می‌شنیدیم. «نوری در تاریکی» اسم فیلمی بود که در قریب به‌اتفاق مدارس تبریز در دهه‌ی شست اکران شده بود؛ برای همین مشتاق شدیم تا عوامل این فیلم را پیدا کنیم که نهایتاً به آقای طائفی رسیدیم. قبل از این او را نمی‌شناختیم. ارزش کار آقای طائفی را در منظومه‌ی تاریخ فرهنگی انقلاب قابل‌اعتنا می‌دانیم و به همین جهت به دنبال جمع‌آوری خاطرات و گفته‌های ایشان رفتیم. فردی مانند آقای طایفی که تخصص کلاسیک نداشت، درعین‌حال فیلم‌سازی و پخش فیلم را یک رسالت برای خودش می‌دانست.

او با اشاره به سختی‌های پیش روی آقای طائفی در ساخت فیلم و ایجاد شبکه‌ی اکران گفت: باید توجه داشت که این فیلم‌ها در شرایطی ساخته و اکران می‌شد که نه‌تنها رفتن به سینما، بلکه تماشای تلویزیون برای خیلی‌ها دست‌نیافتنی بود.

 

* پخش فیلم در جایی که راه ماشین رو هم ندارد

استاد مهدی لزیری از پیش‌کسوتان امور تربیتی آموزش‌وپرورش استان دومین سخنران این مراسم بود. او صحبت‌هایش را این‌طور شرع کرد: من از اینکه شاهد این اتفاق هستم، بسیار ذوق‌زده‌ام؛ مثل آدمی که یک خواب زویایی می‌بیند و دوست ندارد بیدار شود.

او ضمن یادآوری مرارت‌ها و زحمات طائفی، سخنانش را این‌گونه ادامه داد: آقای طائفی در دورانی و در شرایطی فیلم ساخته که امروز درک آن سخت است. برای ساختن یک فیلم سینمایی با دوربین سوپر هشت فقط خدا می‌داند باید چقدر زحمت کشید. او فیلمش را در جاهایی نمایش داده که حتی راهی برای رفتن ماشین به آنجا نبود ولی با اراده و پشتکاری که او و دوستانش داشتند، مردم گوشه و کنار این منطقه، به تماشای فیلم‌های انقلابی نشستند‌.

این پیش‌کسوت هنر تئاتر افزود: کار آقای طائفی عاشقانه بود و الا نمی‌شد آن کارها را کرد. واقعاً در آن مقطع، سینما عرصه‌ای پرزحمت و پرهزینه بود و به‌صرفه نبود و برای همین آقای طائفی یک نمونه است و باید برجسته شود.

 

* خاطرات صادقانه

بعد از استاد لزیری، نوبت آقای طائفی بود که در میان تشویق حضار به پشت میکروفن برود تا چند خاطره‌ی کوتاه بیان کند. او به بیانی ساده و صادقانه گفت: من قبل از انقلاب در دوره‌ی نوجوانی نقاش ساختمان بودم که یک روز شنیدم برای 50 تا کاغذ آدامس یک دوربین عکاسی می‌دهند. خودم 30 تا جمع کردم و به بچه‌ها گفتم بروید و شما هم بخرید؛ آدامسش مال شما، کاغذش مال من. این‌ها را جمع کردم و رفتم دوربین را گرفتم. دوربین روی دوشم بود که یکی از هم‌محله‌ای‌ها گفت جلیل آقا از من عکس می‌گیری؟ گفتم چرا نگیرم؟ ولی دوربین فیلم نداشت؛ من هم پولش را نداشتم. دو تا عکس با دوربین خالی گرفتم و گفتم فردا عکس‌ها را می‌آورم و 4 ریال گرفتم و رفتم فیلم خریدم. فردایش سراغ همان فرد رفتم و گفتم شما چشمتان را در عکس بسته‌اید و خوب درنیامده، دوباره اجازه دهید از شما عکس بگیرم و بالاخره عکس‌هایش را فردایش دادم. با آن 4 ریال کارکردم و پول درآوردم و رفتم یک دوربین سوپر هشت گرفتم؛ همان دوربینی که با آن در تبریز و تهران از صحنه‌های انقلاب فیلم گرفته‌ام.

او حرف‌هایش را با خاطرات جذاب دیگری ادامه داد.

 

* طائفی پرچم‌دار است

تبیین اهمیت فعالیت‌های هنری جلیل طائفی در بیان قربانعلی طاهرفر، کارگردان سینما و تلویزیون، رنگی دیگر داشت. او گفت: من تبریک اولم را به مجموعه‌ی دفتر مطالعات عرض می‌کنم چون معتقدم آنجا جبهه‌ی جنگ فرهنگی است. و تبریک دومم را باید به آقای طائفی عرض می‌کنم که از طبقه‌ی مستضعف تبدیل به یک سینماگر شد و همان زندگی ساده و فقیرانه‌ی باصفایش را ادامه داد.

این کارگردان سینما و تلویزیون افزود: ما با فیلم‌سازی روبرو هستیم که می‌شود سه جریان مختلف تاریخ شفاهی برایش کار کرد. او خودش می‌گوید سواد درست‌وحسابی ندارد ولی در بحث تولید فیلم، قائم‌به‌ذات بوده است. او تنها پرچم‌دار این عرصه است. فیلم ساختن بدون اتکای به هیچ منبعی از آن کارهای نشدنی است. بحث بعدی، فیلم‌های نابی است که از بطن انقلاب و از ماجراهای خاصش گرفته است؛ من همیشه به این فکر می‌کنم که یک فریم هم از آن صحنه‌ها چقدر می‌تواند ارزشمند باشد. عرصه‌ی سوم هم سازمان توزیعی است که او راه انداخته بود‌ و هنوز که هنوز است من با این ساختار عریض و طویل و با این نهاد سینما مثل آن را سراغ ندارم.

کارگردان فیلم «ترمینال غرب» در ادامه با تحلیل جریان سینمایی کشور، تلاش خستگی‌ناپذیر و خالصانه‌ای که آقای طائفی در آن دوران انجام داده است را تشریح کرد و با ذکر تجربیات خود، سعی کرد دشواری‌های کار او و ابتکاراتش را به حضار نشان دهد. او گفت: شاید الآن بگوییم طائفی سیمرغ نگرفته است ولی فراموش کرده‌ایم که اگر آقای طائفی مثل بقیه می‌رفت تهران الآن چهره‌ای بزرگ در سینما بود‌. او همین‌جا ماند، با جیب خالی فیلم ساخت و آن را تا گوشه و کنار هم رساند و بلیت فروخت و نمایشش داد.

 

پس از حرف‌های طاهرفر، نوبت به پرده برداشتن از کتاب «آپاراتچی» رسید. حاج بهزاد پروین قدس، استاد مهدی لزیری و هادی هاشمی با همراهی جلیل طائفی کتاب را رونمایی کردند.

 

این برنامه با امضای تابلوی یادمان و عکس یادگاری حاضران پایان یافت.

 

 

گفتنی‌ست، در این آیین، جمع قابل توجهی از همراهان طائفی در سال های دور و نزدیک حاضر بودند.

 

کتاب «آپاراتچی»؛ جدیدترین محصول دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی آذربایجان‌شرقی و اولین دفتر از مجموعه‌ی «سینمای مردمی انقلاب» است.

 

پرونده چهار| مرحوم میرزا علی زیرک

پرونده سه| اسلامچیلار

پرونده دو| استاد اسفندیار قره باغی

پرونده یک| مربیان پرورشی

دانلود| جزوات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی


تمامی حقـوق این سـایت متعلق به دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی آذربایجان شرقی می باشد| tabrizjebhe@gmail.com
مجوز استفاده از قالب خبری ناب نیوز برای این دامنه داده نشده , براي اطلاعات بيشتر درباره مجوز استفاده از این قالب به سايت خليلان رسانه مراجعه کنيد .